Wysokość podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków lub budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest zwykle wielokrotnie wyższa w porównaniu z innymi nieruchomościami. Zgodnie z dotychczas przeważającą interpretacją przepisów wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu, budynku lub budowli do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej było prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą posiadaczem nieruchomości. Powodowało to przykładowo zobowiązanie przedsiębiorcy do zapłaty podatku od nieruchomości według wyższej stawki chociażby od posiadanej przez niego działki rekreacyjnej lub innej nieruchomości faktycznie niewykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej. Tylko nieliczne grunty, budynki lub budowle zgodnie z ustawą nie były uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – przede wszystkim budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami, a od niedawna także grunty niezabudowane objęte obszarem rewitalizacji.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. stwierdził, że przepisy rozumiane we wskazany wyżej sposób są niezgodne z Konstytucją. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw dnia 20 grudnia 2017 r. Należy zanotować, że orzeczenie to zostało wydane w czasie trwania instytucjonalnego kryzysu Trybunału Konstytucyjnego, jednakże w składzie niebudzącym wątpliwości prawnych co do statusu sędziów.

Przedsiębiorcy powinni więc zaskarżać decyzje nakładające na nich podatek od nieruchomości ustalany w oparciu o wyższą stawkę, jeżeli nieruchomości te nie są faktycznie wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli podatek został już ustalony ostateczną decyzją organu podatkowego, można żądać wznowienia postępowania do dnia 20 stycznia 2018 r. W przypadku gdy decyzja organu podatkowego została utrzymana w mocy orzeczeniem sądu administracyjnego, skargę o wznowienie postępowania co do zasady można wnieść do dnia 20 marca 2018 r. W razie uwzględnienia żądania, będzie występowała podstawa do zwrotu nadpłaty podatku już zapłaconego. Jeżeli podatek został wpłacony w wysokości obliczonej w deklaracji, należy skorygować deklarację i jednocześnie wnioskować o zwrot nadpłaty (wraz z przysługującym oprocentowaniem nadpłaty) – w tym przypadku nie ma terminu końcowego na złożenie wniosku.

Żądanie zwrotu podatku może utrudniać fakt, że sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczy gruntu będącego we współposiadaniu przedsiębiorcy. Uzasadnienie wyroku koncentruje się jednak wokół nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji posiadaczy (a nie tylko współposiadaczy) gruntów faktycznie niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zależności od tego, czy dany podatnik w ogóle jest przedsiębiorcą, czy też nie.


  • przepisy: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 2a, art. 6 ust. 7, 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 145a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 272 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 74 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
  • orzecznictwo sądowe: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., SK 13/15